Expected goals (xG): wat de statistiek echt zegt
xG is overal in voetbalanalyses. Wat het meet, waarom een 1–0-zege een xG-nederlaag kan zijn en welke fouten mensen maken als ze het aanhalen.
Het idee
Expected goals (xG) geeft elk schot een waarde tussen 0 en 1: de kans dat een schot als dit — vanaf die plek, in die situatie — een doelpunt wordt. Een tap-in van twee meter kan 0,7 xG zijn; een gok van 30 meter 0,02.
Wat erin zit
Modellen worden getraind op honderdduizenden historische schoten. De belangrijkste factoren zijn afstand en hoek tot het doel, daarna het lichaamsdeel, het soort assist en of het schot uit open spel, een standaardsituatie of een counter kwam. Een strafschop wordt meestal op ongeveer 0,76–0,79 xG gewaardeerd, afhankelijk van het model.
Zo lees je een wedstrijdtotaal
Tel de schoten van een team op en je hebt de xG voor de wedstrijd. Wint een team met 1–0 en 0,6 xG terwijl het 2,3 xG weggeeft, dan won het — maar de kansen suggereren dat het geluk had. In één wedstrijd beïnvloeden afwerking en keepers de uitslag; over een seizoen is xG een sterk signaal van de onderliggende prestaties.
Veelgemaakte fouten
- xG als uitslag zien. Een team dat "op xG wint", heeft de wedstrijd niet gewonnen.
- Kleine steekproeven overschatten. Een spits die na vijf duels 3 goals boven zijn xG zit, kan gewoon in vorm zijn.
- Modellen vergelijken. Verschillende dataleveranciers geven verschillende cijfers voor hetzelfde schot.
Goed gebruikt beantwoordt xG één vraag: waren de kansen goed of slecht? Dat is vaak nuttiger dan de uitslag.
